((طب )) و اهمیّت طبابت از دیرباز و حتّى در صدر اسلام مورد توجّه بوده و دین اسلام نیز علوم پزشكى را ارج نهاده و براى آن اهمیّت فوق العاده اى قایل شده است .
تاریخ طب و پزشكى ، فراز و نشیب هاى فراوانى داشته و دارد. ملتهاى مختلف در پیشبرد و تكامل علوم پزشكى سهم و نقش بسزایى ایفا نموده اند؛ امّا هیچ ملتى به اندازه امّت اسلام به آن توجّه و عنایت ننموده است .
در پیشینه طب در اسلام ، شخصیتهاى بارزى پا به عرصه وجود نهاده و درخشیده اند؛ بزرگانى چون ابوعلى سینا، فارابى و دیگران كه به سهم خود، تلاش و مجاهدت هاى فراوانى در بهبود وضع پزشكى و پیشرفت آن نموده اند.
تاریخ ، گواه این مطلب است كه اسلام و رجال ممتاز اسلامى ، خدمات قابل توجه بسیارى به علوم پزشكى كرده اند تا جایى كه مدعى امروز، یعنى غرب تا چندى پیش در دانشگاههاى خود كتب پزشكى مسلمانان را تدریس مى نمود.
كتب مسلمانان در علوم پزشكى ، رقمى شایان ذكر است كه نویسندگان آنها هر كدام به نوبه خود و در حدّ توان ، در این زمینه قلم فرسایى نموده و این علم را رونق بخشیده اند كه الحقّ قابل تحسین و تقدیر است .
كتابى كه پیش رو دارید، حاصل تلاش اندیشمند مجاهد و خستگى ناپذیر، علاّمه جعفر مرتضى عاملى است كه با توجّه به نیاز كنونى جوامع بشرى ، به رشته تحریر درآمده و همچنین خدمتى بزرگ به امّت اسلامى انجام داده است .
محقّق برجسته این كتاب ، براى غنا بخشیدن به نوشتار خود، بالغ بر 146 منبع معتبر به عنوان خمیرمایه این نوشته قرار داده و به آنها استناد نموده است .
سیر مباحث استاد در این كتاب بدین قرار است : تاریخ طب ، پرتوى از اخلاق طبى در اسلام ، پیشگیرى و بهداشت و... كه در مباحث مطرح شده مى توان بسیار مستدل ، شمّه اى از سیر طبّ و طبابت و از تاریخ آن در اسلام آگاه شد.
قابل توجّه اینكه : علوم پزشكى در عصر حاضر، پیشرفت قابل ملاحظه اى نموده و این پیشرفت ، قابل انكار نیست و طبق مدارك معتبر مذكور در این كتاب ، مى توان این نتیجه را به دست آورد كه : نقش اسلام در این پیشرفت نقشى اساسى و غیرقابل انكار مى باشد.
پایه گذارى مراكز درمانى و تاءسیس دانشگاه هاى پزشكى به دست مسلمانان ، گواه این حقیقت مى باشد.
كتاب حاضر از عنوان ((الا داب الطبیّه فی الاسلام )) به پارسى ترجمه و نام آن ((آداب طب و پزشكى در اسلام )) برگزیده شده است كه امید دارم براى حقیر، در (یَوْمَ لا یَنْفَعُ مالٌ وَلا بَنُون ...) باقیات صالحاتى باشد. (وَالْباقِیاتُ الصّالِحاتُ خَیْرٌ عِندَ رَبّكَ ثَوابا وَخَیْرٌ اَمَلا).(2)
وَالْعاقِبَةُ لاَِهْلِ التَّقْوى قم - لطیف راشدى